Beste leerkracht

Fijn dat je je leerlingen iets wilt bijbrengen over circulaire economie! Op deze pagina verzamelden we lesmateriaal en tips om je lesvoorbereiding gemakkelijker te maken. Ook hebben we een soort van 'introductie tot de circulaire economie' voor drie niveaus gemaakt. 

 

Als je graag feedback wil geven of je eigen lesmateriaal wil toetsen aan een klankenbord, mag je ons altijd een email sturen: info@boldbranders.org 

Vaardigheden in de 21e eeuw: van solarpunk naar circulaire economie

In de circulaire economie erkennen we de aarde als een soort van ruimteschip. 

Met deze metafoor kan je redeneren dat we onze studenten als astronauten op te leiden, zodat ze ons door de problemen van de 21e eeuw kunnen navigeren. 

Wat zijn de vaardigheden die astronauten volgens NASA en ESA moeten hebben?

  • Intellectuele creativiteit

  • Nieuwsgierigheid

  • Sociale en culturele vaardigheden

  • Communicatievaardigheden

  • Aanpassingsvermogen

  • Openstaan voor diversiteit

  • Goede fysieke toestand

  • Geestelijk uithoudingsvermogen

  • In staat zijn om efficiënt te werken in een omgeving met beperkte voorraden materialen en andere grondstoffen.

Deze komen overeen met de 11 competenties in het model van Kennisnet en SLO in Nederland

De solarpunk opdracht kan je zeker met enkele competenties linken. 

  • Creatief denken: de schrijfwedstrijd daagt de leerlingen uit om te fantaseren over een duurzame toekomst.

  • Informatievaardigheden: leerlingen gaan kritisch op zoek naar bronnen en analyseren ze om te verwerken tot een verhaal.

  • Mediawijsheid: via media is er heel wat info te vinden over het thema in verschillende vormen (filmpjes, blogs, infographics) en kanalen.

  • Communiceren en sociale en culturele vaardigheden: schrijven, hun ideeën duidelijk formuleren, maar ook mensen contacteren voor hulp.

  • ICT-basis vaardigheden: ze gaan het verhaal online moeten inzenden via een tool.

In 2020 organiseren we een schrijfwedstrijd voor de eerste keer. Als de evaluatie positief is, zullen we jaarlijks een wedstrijd organiseren. 

Gratis Lesmateriaal

Starten met een klasgesprek is een goed idee. Misschien kennen de leerlingen al (onbewust) al heel wat over circulaire economie. Er komt al heel wat aan bod in de media.

 

Hier zijn enkele vragen die gesteld kunnen worden: 

  • Hoe proberen jullie bij te dragen aan het milieu?

  • Hoe bewust gaan jullie om met jullie spullen, kledij...?

  • Wat kocht of kreeg je onlangs? Hoe lang denk je dat je dit zou gebruiken?

  • ... 

Een klasgesprek op het einde van de les of na de schrijfwedstrijd is ideaal om te peilen naar de kennis van de leerlingen.

 

Mogelijke vragen zijn:

  • Hoe zou jij circulaire economie beschrijven?

  • Welke voorwerpen zou je nog circulair willen maken?

  • Welke rol kunnen jullie hebben om te kunnen overstappen tot een circulaire economie? (bv. als job, dagelijkse gewoontes…)

Download hier een zip-file met drie presentaties, een opdracht en extra informatie over de lesmap. 

 

De bijgevoegde powerpoints kunnen als leidraad gebruikt worden voor je les circulaire economie. Kijk ook zeker in de opmerkingen bij deze powerpoints voor bijkomende tips en informatie. 

Opdracht rond circulaire personages zal vooral voor jongere leerlingen een interessante opdracht zijn om circulair economie in het dagelijkse leven te plaatsen. 

Wil je drie keer per jaar een update krijgen over pedagogisch materiaal en marketing over de circulaire economie? 
Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Lees over de algemene voorwaarden (disclaimer) en privacy policy hier. 

Waarom zouden leerlingen over

de circulaire economie (willen) leren?

  • Circulaire economie is een van de nieuwe doelen op niveau van gemeenten, steden, maar ook op regionaal, nationaal en Europees vlak.

 

  • Er wordt voorspeld dat circulaire economie veel jobs gaat leveren, voor iedereen. Niet alleen voor hoogopgeleide mensen, maar ook voor jongeren die al direct de arbeidsmarkt instappen.

  • De maatschappij is momenteel volop in transitie. Er wordt voorspeld dat circulaire economie hier een deel van zal zijn, waarbij we onze maatschappij en manier van handelen zal veranderen.

Welke duurzame ontwikkeling doelen (SDG) worden behandeld? 

  • Typisch worden SDG 9, 11, 12 en 13 vermeld als het gaat over circulaire economie. 

  • Maar denk ook aan sociale aspecten die worden behandeld. 

    • Circulaire economie zorgt ervoor dat soms oude, maar nog steeds werkende dingen terug gebruikt worden.

    • Bv in de corona crisis worden er in Leuven laptops ingezameld om kwetsbare studenten voldoende kansen te geven in het afstandsonderwijs en worden voedseloverschotten op veilingen verwerkt tot soep voor kwetsbare gezinnen.

Tijdens welke vakken in het lager onderwijs kan je over circulaire economie praten?

Tijdens welke vakken in het secundair onderwijs kan je over circulaire economie praten?

  • W.O.: Circulaire economie gaat over economie en de maatschappij. Het kan zich zowel lokaal als globaal manifesteren.

  • Godsdienst: Circulaire economie is ontstaan uit de motivatie om meer voor de aarde te zorgen. 

  • Nederlands: De opdrachten (en onze schrijfwedstrijd) die we voorstellen bevorderen ook het Nederlands taalgebruik en creatief denken.

  • Aardrijkskunde: Bewustzijn creëren voor druk op de planeet (uitputten grondstoffen, klimaatverandering…)

  • Economie: Circulaire economie is een alternatief voor de lineaire/klassieke economie die we vandaag kennen (businessmodellen…)

  • Industriële wetenschappen, technologische ontwikkeling: Creatie en dromen is een belangrijke stap in de ontwikkeling en verbetering van technologie. In deze tijden, waar practica niet mogelijk zijn, kan de schrijfwedstrijd solarpunk optimistische dromen over technologie stimuleren.

  • Godsdienst: Circulaire economie is ontstaan uit de motivatie om meer voor de aarde te zorgen. 

  • Nederlands: De opdrachten (en onze schrijfwedstrijd) die we voorstellen bevorderen ook het Nederlands taalgebruik en creatief denken.

Nog meer tips: 

Circular design map is een tool ontwikkeld door switchrs waarbij de toeleveringsketen van circulaire producten kan uitgetekend worden, meer voor studenten TSO en ASO derde graad:

https://switchrs.com/tools/circular-design-map/

EcoCeo bordspel is ontwikkeld door vito en zal de studenten inzicht geven in circulaire strategieën, meer voor studenten TSO en ASO derde graad

https://ecoceo.vito.be/en

Het pedagogisch materiaal, meer laagdrempelig, dat is ontwikkeld voor een transitieproject met jongeren van 18-25 jaar, van verschillende achtergronden:

https://www.cpower.today/

Verenigde Naties heeft in samenwerking met TED-Ed (de educatieve tak van TED-x) Earth School ontwikkeld. Dit gratis lesprogramma kan kinderen van 5 tot 18 jaar milieubewuster maken tijdens thuislessen. In dertig dagen leren zij alles over het milieu, de natuur en duurzaamheid. Het is wel in het Engels.

https://ed.ted.com/earth-school

Ken je nog andere pedagogische spellen of tools in België of Nederland? Stuur ons een mailtje: info@boldbranders.org

Enkele bronnen:

Boeken: 

Non-fictie:

  • De kleine circulaire economie voor dummies

  • het ABC van de circulaire economie

Zowel ‘de Kleine circulaire economie voor dummies’ als 'Het ABC van de circulaire economie' zijn twee recente referentieboeken over de circulaire economie voor zowel ervaringsdeskundigen als voor wie nieuwsgierig is naar het onderwerp. Met inspirerende cases uit Nederland en België, mooie beelden, een heldere uitleg en uitgebreide referentiepagina's met de laatste stand van zaken. 

Fictie: 

Medegefinancierd door Vlaanderen Circulair brachten Bold Branders een eerste circulaire fictie roman uit: Als Meubels Konden Spreken. Dit verhaal is doordrenkt met cases van de circulaire economie.

© 2023 by DR. Elise Jones Proudly created with Wix.com